YüksekI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar19 Ekim 2026, Pazartesi
İran Hürmüz kara listesini 122 gemiye genişletti
İran'ın Basra Körfezi Boğaz Otoritesi 19 Ekim'de geçiş kurallarına uymadığını söylediği 122 gemiyi listeye aldığını açıkladı. Liste 24 Ağustos'ta 46, 15 Eylül'de 77 gemiydi; 40'tan fazla gemiyle temas kurulduğu, 19'unun silinmek için pazarlık yaptığı belirtildi.
Fox News'un canlı yayınına göre Basra Körfezi Boğaz Otoritesi (PGSA) 19 Ekim'de 122 gemiyi uyumsuzluk listesine eklediğini duyurdu. Otorite 40'tan fazla gemiyle temas kurduğunu, 19 geminin listeye girmemek ya da çıkmak için müzakere ettiğini ve 2 geminin yükümlülüklerini yerine getirerek listeden çıkmayı kabul ettiğini söyledi. Yanıt vermeyen yaklaşık 30 geminin daha eklenebileceği bildirildi. Lübnan merkezli MTV de aynı gün listedeki toplamın 122'ye ulaştığını yazdı.
Liste iki ayda neredeyse üç katına çıktı. Argus'a göre PGSA ilk listeyi 24 Ağustos'ta 46 gemiyle yayımladı; listelenen gemiyle gemiden gemiye aktarma yapan her gemi de anında listeye giriyor. Middle East Monitor'a göre 15 Eylül'deki güncellemede sayı 77'ydi ve cezalar para cezası, alıkoyma ya da el koyma olarak tanımlandı. Maritime Executive'e göre PGSA 14 Eylül'de sigortacıları, P&I kulüplerini ve klas kuruluşlarını da listedeki gemilere hizmet vermemeleri konusunda uyardı. ABD Hazinesi PGSA'yı Mayıs'ta yaptırım listesine almıştı.
Rakamların kaynağı İran makamları; Straits.live 20 Ekim brifinginde bunları İran devlet medyasına dayanan doğrulanmamış iddialar olarak işaretledi. Aynı brifinge göre IMF PortWatch 11 Ekim'de boğazda yalnızca 2 geçiş kaydetti, kriz öncesi ortalama günde 85 geçişti; 20 Ekim 03:22 UTC itibarıyla 127 gemi bölgede beklemedeydi.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Tahran boğazı tamamen kapatmak yerine gemi bazında bir izin rejimi kuruyor. Liste 24 Ağustos'tan bu yana 46'dan 122'ye çıktı ve 19 geminin pazarlık masasında olması, armatörlerin bir kısmının bu rejimi fiilen tanıdığını gösteriyor. En olası yol, listenin genişlemeyi sürdürmesi ve geçişin tek tek gemilerin İran'la uzlaşmasına bağlanması.
Olası etkiler
- Tanker kiralamaOlumsuzKısa vade
Listeye giren gemiyle aktarma yapan da listeye girdiği için kiracılar temiz gemi havuzunu daraltmak zorunda kalıyor; 122 gemilik liste kiralanabilir tonajı doğrudan azaltıyor.
- SigortaOlumsuzOrta vade
PGSA 14 Eylül'de sigortacıları da uyardı; listedeki gemiye hizmet veren kulüp İran'ın yaptırımıyla, vermeyen ise müşteri kaybıyla karşılaşıyor.
- TürkiyeOlumsuzKısa vade
Türk armatörlerin Körfez seferleri bu listeyle doğrudan sınanıyor; listeye girmek bir sonraki seferde alıkoyma riski demek.
İhtimaller
- 1Liste büyür, pazarlık yaygınlaşır%60
Yanıt vermeyen yaklaşık 30 gemi de eklenir, daha fazla armatör listeden çıkmak için PGSA ile temasa geçer.
İzlenecek: PGSA'nın bir sonraki liste güncellemesindeki toplam ve silinen gemi sayısı
- 2Liste zorla uygulanır%25
IRGC listedeki bir gemiyi alıkoyar ya da vurur, liste cezai bir araca dönüşür.
İzlenecek: UKMTO'nun listedeki bir gemiye yönelik alıkoyma bildirimi
- 3Arabuluculukla askıya alınır%15
Pakistan ya da Katar kanalıyla bir geçiş düzenlemesi sağlanır, liste fiilen işlevsizleşir.
İzlenecek: IMF PortWatch günlük Hürmüz geçişinin 20'nin üzerine çıkması
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Listelenen gemi▼ 122
- Pazarlıktaki gemi▼ 19
- PortWatch geçişi (11 Eki)▼ 2/85
Kaynaklar
- Fox News — Iran issues warning to US as Qatar prepares to announce regional defense agreement
- MTV Lebanon — Iran's Strait of Hormuz Management Authority: A total of 122 vessels have been added to the non-compliance list so far
- Argus — Iran's PGSA tightens Hormuz transit rules
- Middle East Monitor — Iranian body lists 77 vessels for violating Tehran's Strait of Hormuz protocols
- Maritime Executive — Iran expands threats against shipping to P&I and class societies
- Straits.live — Strait of Hormuz Status, October 20, 2026