OrtaI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar18 Kasım 2026, Çarşamba
Hürmüz'de AIS sayımı ile UKMTO verisi arasında uçurum açıldı
UKMTO, 11 Kasım'a uzanan yedi günde Hürmüz'de 308 geçiş saydı. AIS tabanlı sayımlar yakın dönemlerde günde 4 ile 9 gemi arası gösteriyor. Fark, transponderini kapatarak ya da İran onaylı rotadan geçen gemilerin payına işaret ediyor.
Al Jazeera'nın aktardığı UKMTO haftalık raporuna göre 11 Kasım'a uzanan yedi günde 308 geçiş oldu; 139'u çıkış, 169'u giriş. UKMTO trafiği savaş öncesinin yaklaşık %65 altında görüyor. Breakwave Advisors'ın IMF PortWatch tabanlı AIS verisi ise 2–8 Kasım haftasında yalnız 27 ticari geçiş, bunların 7'si tanker gösteriyor. Bir yıl önceki aynı hafta 527 gemi ve 305 tanker geçmişti; düşüş tüm gemilerde %94,9, tankerde %97,7.
Daha yeni günlerde de tablo aynı. Hormuz.now'ın 80 metre üstü yük gemisi ve tankerleri sayan AIS takibine göre 15–19 Kasım'da toplam 31 geçiş oldu, günlük ortalama 6,2. Site bunu PortWatch'ın savaş öncesi günlük 84,8 geçişlik ortalamasının yaklaşık %7'si olarak veriyor. PortWatch 15 Kasım için yalnız 2 geçiş kaydetmiş; sonraki günler henüz yayımlanmadı.
Sayımlar aynı şeyi ölçmüyor. AIS takibi transponderini kapatan ya da GPS sinyali bozulan gemiyi göremiyor. İran geçişi kendisinin denetlediğini, onaylı rota şart koştuğunu ve Hindistan, Çin, Irak ile Katar gemilerini muaf tuttuğunu söylüyor. ABD ise donanmanın gemilere eşlik ettiğini açıklıyor. Bu iki akışın AIS'te ne kadar göründüğü doğrulanamadı. Körfez arzını tahmin eden her model, hangi seriyi kullandığına göre farklı bir varil sayısına ulaşıyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Hürmüz'ün açık olup olmadığı sorusunun cevabı hangi sayımın okunduğuna bağlı. UKMTO günde 40'ın üzerinde geçiş görürken AIS serileri tek haneli rakamlar veriyor. Aradaki fark büyük ölçüde görünmez geçişlerden geliyor ve Körfez arzının gerçek düzeyi bu farkın içinde saklı. En olası yol, AIS serilerinin akışı kalıcı olarak düşük göstermesi.
Olası etkiler
- Petrol arz tahminiBelirsizKısa vade
AIS'e dayanan modeller Körfez çıkışını olduğundan düşük, UKMTO'ya dayananlar daha yüksek hesaplıyor. İki uç arasındaki fark arz açığı tahminini doğrudan değiştiriyor.
- Tanker piyasasıOlumsuzKısa vade
Görünmez geçiş arttıkça navlun piyasası filonun gerçek kullanımını izleyemiyor; fiyatlama gerçek kapasite yerine görünen trafiğe göre kuruluyor.
- Veri güvenilirliğiOlumsuzOrta vade
PortWatch günlük verisi birkaç gün gecikmeli geliyor ve 15 Kasım için yalnız 2 geçiş gösteriyor. Tek seriye dayanan göstergeler akışı sistematik olarak eksik sayabilir.
İhtimaller
- 1Fark sürer%55
UKMTO ve AIS serileri ayrışmaya devam eder; piyasa resmî kurum açıklamalarına daha fazla ağırlık verir.
İzlenecek: UKMTO'nun bir sonraki haftalık geçiş raporu ile Hormuz.now günlük ortalamasının karşılaştırması
- 2Görünür trafik artar%30
Eskortlu ve onaylı geçişlerde AIS açık kalır, iki seri birbirine yaklaşır ve günlük sayım yükselir.
İzlenecek: AIS tabanlı günlük geçişin art arda birkaç gün 15'in üzerine çıkması
- 3Trafik yeniden çöker%15
Yeni mayın ve tanker saldırıları eskortlu geçişi de durdurur, iki seri de dibe iner.
İzlenecek: UKMTO'nun haftalık geçiş sayısının 100'ün altına inmesi
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Hürmüz geçişi (AIS, 15–19 Kas)▼ 6,2/gün
- UKMTO: savaş öncesine göre▼ −%65