Sütun V
Teknoloji Jeopolitiği ve Yapay Zekâ
Yarı iletkenler, ihracat kontrolleri, yapay zekâ yarışı ve asimetrik biyolojik/sentetik teknoloji güvenliği riskleri.
- Olay · 30 gün
- 76
- Yüksek önem
- 7
- Rapor · 30 gün
- 14
- Bölge
- 5
Teknoloji ve YZ · olay haritası· 7 içerik · 4 yüksek önem
Sütun akışı
Olaylar
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Çip kontrolünde kilit artık çip değil, Güneydoğu Asya'daki aracı
Bessent 15 Kasım'da Nvidia'ya 10 gün verdi. Megaspeed'in Malezya kolu iki yılda 4,8 milyar $'lık donanım aldı. Şirketi listeye alacak araç ise ABD-Çin ateşkesine bağlı ve Ticaret Bakanlığı Ekim 2025'ten beri listeye kimseyi eklemedi.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 16 Kasım 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Pekin askıyı yazdı, ateşkesin bütün saatleri 10 Ocak'ta çakışıyor
Çin 9 Kasım'da nadir toprak askısını ve %24'lük tarifenin askısını iki ay uzattı. Artık iki tarafın kozları aynı haftada bitiyor; Tayvan'ın ekim verisi ise çip ticaretinin Çin'den hızla uzaklaştığını gösteriyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 11 Kasım 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Nadir toprakta asıl uçurum Pekin'in askısı değil, Pentagon'un ocak yasağı
Pekin'in nadir toprak askısı 10 Kasım'da yazılı uzatma olmadan doluyor, ama bağlayıcı tarih Washington'un kendi takviminde. 1 Ocak 2027'de savunma tedarikinde madenden mıknatısa Çin yasağı başlıyor; ABD'nin yerli kapasitesi talebin onda biri.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 9 Kasım 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Çip kapısını artık Washington değil, Pekin'in ithalat izni tutuyor
Hong Kong'da bekleyen 600.000 H200, ABD lisansının artık yetmediğini gösteriyor. Washington %50 kuralını 10 Ocak 2027'ye kadar askıda tutarken Pekin onayı kotayla dağıtıyor; şok ise talep tarafında, Taipei borsasında patlıyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 7 Kasım 2026 · 6 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Güney Asya
Çin yongayı alamıyor, hesabı kiralıyor; sıradaki kapı Hindistan olabilir
Moonshot'ın Avrupa'da 8.000'i aşkın Blackwell yongalık küme için %30–50 primle pazarlık ettiği ortaya çıktı. ABD yasası denizaşırı bulut erişimini kapsamıyor; Hindistan'ın yurt dışına satılan hizmete verdiği 20 yıllık vergi tatili ise boşluğun bir sonraki adresini çiziyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 6 Kasım 2026 · 7 dk
VTeknoloji ve YZ·Analiz·Asya-Pasifik
Çin'in yapay zekâ hesabını artık şirket sözleşmesi ve Taipei yasası kısıyor
Nvidia'nın bulut ortaklarına yeni sözleşmelerde satışların en az %51'ini Çin dışına yapma şartı ve Tayvan'ın 10 yıl hapis öngören ihracat tasarısı aynı haftaya düştü. Kısıtı artık yalnızca Washington'un 1 lisans rejimi değil, tedarikçinin sözleşmesi ve üretici ülkenin ceza kanunu çiziyor.
Teknoloji Jeopolitiği Masası · 5 Kasım 2026 · 7 dk
Karar modülleri
Son rapordan: Onaylı lisans sevkiyat değil, Çin'in çip arzı Washington'ın takdirine kaldı · 20 Kasım 2026
Olasılıklar
Senaryolar
| Senaryo | Olasılık | Tetikleyici | Piyasa etkisi |
|---|---|---|---|
| H1İdari donma, kısa uzatma | %50 | Nvidia sevkiyata dönmez, BIS yeni onay açıklamaz; ateşkes Miami G20'sinde birkaç ay uzar ama çip kalemi metne girmez. | Çinli alıcılar onaylı kotayı kullanamaz; arz stoka ve yerli çipe kayar, karar her ay yeniden açılır. |
| H2Yasayla kilit, ateşkes boşluğu | %30 | 1–2 Aralık ifadelerinden sonra Kongre lisans takdirini yasayla daraltır; 10 Ocak'a kadar uzatma çıkmaz. | Çip onayı idari karardan yasal yasağa döner; Pekin nadir toprak ve ekipman kontrolüyle karşılık verir. |
| H3Lisans pazarlığa girer | %20 | Eylem planı G20'de çip lisanslarını ve nadir toprak genel lisanslarını kapsayan pakete dönüşür. | Onaylı kotalar sevkiyata döner, arz yeniden bir metne bağlanır; kısıt takdirden kotaya geçer. |
Modül A
Kısıt Matrisi
YAPISAL ORT. 4,2 · OPERASYONEL ORT. 2,5Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.
Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız
Ateşkes 10 Ocak'ta bitiyor · ABD
5/5Shenzhen ateşkesi uzatmadı ve çip, tarife ya da nadir toprak kararı üretmedi; CFR'ye göre bitiş tarihi 10 Ocak 2027.
Vaka bazlı lisans · ABD
4/5ABD ocakta H200 başvurularını tek tek, güvenlik şartıyla incelemeye başladı; onay bir yasaya değil, her başvuruda yeniden verilen karara dayanıyor.
Şirketin sevkiyat kararı
4/5Nvidia 17 Kasım'da lisanslı Hopper sevkiyatını durdurdu, nedenini ve süresini açıklamadı; 879 bin onay bu kararla fiilen askıda.
Pekin'in ithalat izni · Çin
4/5Kasım başında yaklaşık 600 bin H200 Hong Kong'da bekliyordu; Pekin büyük ölçekli ithalata onay vermedi.
Nadir toprak kozu · Çin
4/5CFR'den McGuire'a göre Çin'in ABD ve müttefiklerine nadir toprak ihracatı düşük; Pekin drone, YZ ve güneş ekipmanına yeni kontrol ekliyor.
Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür
Kongre ifade takvimi günler
3/5Huang 1 Aralık'ta, Teter 2 Aralık'ta üç komitede kapalı ifade verecek; Bessent'in 10 günlük süresi 25 Kasım civarında doluyor.
Uzaktan kiralama kuralı haftalar
3/5Ticaret Bakanlığı 16 Kasım'da üçüncü ülkelerden çip gücü kiralamayı kapatan geçici kuralı çıkardı; Çinli alıcının yan kapısı daraldı.
Teyitsiz Tayvan cümlesi günler
2/5Trump'ın Tayvan bağımsızlığını desteklememe cümlesi yalnız Çin özetinde geçiyor; Beyaz Saray teyidi 20 Kasım itibarıyla yok.
Paravan şirket iddiası haftalar
2/5Mast, başvurularda geçen Maginfra ve New Matrix'i kaçakçılık paravanı diye niteledi; bu iddia yeni onayların incelemesini uzatır.
Modül B
Sinyal ve Gürültü
SİNYAL %67 · GÜRÜLTÜ %33
- GÜRÜLTÜ
Shenzhen üçlüsü ve eylem planı ABD–Çin teknoloji gerilimini yumuşattı
Dawn'a göre 1 saat 20 dakikalık üçlü dört maddelik bildiriyle bitti; Çin özetinde tarife, çip ya da nadir toprak kararı yok.
- SİNYAL
Onaylı 879 bin çip sevkiyata dönmüyor
Nvidia 25 Ekim'de biten çeyrekte Çin'e 2,4 milyar $'lık lisanslı Hopper sattı; Kress 17 Kasım'da sevkiyatı durdurduklarını ve yeni plan olmadığını söyledi.
BusinessDay (Reuters) — Nvidia stops shipping US-approved AI chips to China
- SİNYAL
Onay tavanı geniş, başvuruların dörtte biri geçti
CNBC'ye göre Aralık–Mayıs döneminde 3,4 milyon çip için başvuru yapıldı, 879 binden fazlası onaylandı; bir kısmı Pentagon'un Çin askerî şirketi listesindeki firmalara gitti.
CNBC — Commerce approved sales of more than 879,000 AI chips to China: Mast
- SİNYAL
Ateşkesin bitiş tarihi Shenzhen'den sonra da yerinde
CFR'ye göre ateşkes 10 Ocak 2027'de bitiyor; sonraki temas 14–15 Aralık'ta Miami'deki G20 zirvesi.
Veri: USD/CNY ›CFR — Six Experts on the Significance of Trump, Xi, and Putin's First Trilateral Meeting
- GÜRÜLTÜ
Trump Tayvan'da Pekin'e taviz verdi
Bağımsızlığı desteklememe cümlesi yalnızca Çin'in 19 Kasım özetinde geçiyor; Beyaz Saray teyidi 20 Kasım itibarıyla bulunamadı.
- SİNYAL
Üçüncü ülkeler donanımı ABD'den, modeli Çin'den alıyor
Sarvam'ın Token Factory platformundaki 8 modelden 6'sı Çinli; şirket 4.096 H100 için 98,68 crore rupilik GPU desteği almıştı.
Analytics India Magazine — Sarvam's Token Factory Sparks India's Sovereign AI Debate, Again
Modül C
Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları
| Varlık sınıfı | Maruziyet | Aktarım kanalı | H1 | H2 | H3 | Beklenen | Kanaat | Vade | İzlenecek |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hisse | ABD yarı iletken tasarımcıları (sektör) | Çin geliri idari takdire bağlandı; onaylı kota gelire dönmüyor | − | −− | + | −0,90 | ●●● | 0–3 ay | 1–2 Aralık ifadeleri ve Nvidia'nın Çin sevkiyatına dair yazılı yanıtı |
| Hisse | Çin bulut ve internet platformları (sektör) | Onaylı çip gelmezse kapasite yerli hızlandırıcıya ve stoka kayar, maliyet yükselir | − | − | + | −0,60 | ●●● | 3–12 ay | Pekin'in Hong Kong'daki H200 stoğuna ithalat izni verip vermediği |
| Emtia | Nadir toprak elementleri | Çip yasası gelirse Pekin nadir toprak akışını pazarlık kozu olarak sıkar | 0 | ++ | − | +0,40 | ●●● | 0–3 ay | Çin Ticaret Bakanlığı'nın 10 Ocak 2027 sonrası askı kararı |
| Oynaklık | Yarı iletken hisse oynaklığı | İfade takvimi, G20 ve 10 Ocak eşiği haber riskini altı haftaya sıkıştırıyor | + | ++ | − | +0,90 | ●●● | 0–3 ay | VIX'in 30 eşiği ve 14–15 Aralık G20 metni |
| Döviz | Yuan (USD/CNY) | Ateşkes boşluğu orta kuru zayıf yönde ayarlatır, paket ise değerlenmeyi açar | 0 | − | + | −0,10 | ●●● | 0–3 ay | ÇHB orta kuru ve 6,75 eşiği |
Son 30 gün
Bölgesel dağılım
En sık geçen
Aktörler
Batı dışı kaynaklar
Çok kutuplu bakış
- Meksika · İspanyolcaNexos'a göre Çin ekipmanı Meksika'yı Washington karşısında zayıf halka yapıyor
- Pakistan · İngilizceISSI'ye göre Pakistan'ın dijital ihracatı küçük serbest çalışan işlerine sıkıştı
- Japonya · İngilizceJapon gözüyle Huawei otomobilde üreticinin üstüne yerleşiyor
- Japonya · İngilizceSPF'ye göre YZ çağında biyogüvenlik patojen listesinden yetenek takibine geçmeli
