YüksekIII Kinetik Çatışmalar ve Savunma15 Eylül 2026, Salı
ABD, Irak'tan 30 Eylül'e kadar tamamen çekilmeye hazırlanırken İran destekli milisler silahlarını teslim etmeyeceklerinin sinyalini veriyor
Kalan yüzlerce ABD askeri ağırlıklı olarak Ürdün'e kaydırılıyor. Ketaib Hizbullah ve Nuceba ise silah teslimini reddediyor.
AP'nin 15 Eylül tarihli haberine göre ABD, Irak'taki askeri varlığını 30 Eylül'e kadar sonlandırıyor. Kuzey Irak'taki yüzlerce asker ile hava savunma sistemleri başta Ürdün olmak üzere bölgedeki başka noktalara taşınıyor. Aynı tarih, devlet dışı silahlı grupların silahsızlandırılması için de hedef olarak belirlenmişti. Ancak Ketaib Hizbullah, Hareket el-Nuceba ve Ketaib Seyyid el-Şuheda teslim planlarını reddetti. Gruplar bunun yerine Peşmerge'nin denetim altına alınmasını, İranlı Kürt muhalifler ile PKK üslerinin çıkarılmasını şart koşuyor. Şarku'l-Avsat'ın aktardığı taslak mutabakat ise savaşçıların 31 Aralık 2026'ya kadar Haşdi Şabi'ye katılmasını ve izleme sürecinin 2028 başına kadar uzamasını öngörüyor.
Aynı kaynağa göre taslak metin, İran'a karşı savaşın yeniden başlaması ya da taraflardan biri için 'varoluşsal tehdit' doğması durumunda anlaşmayı geçersiz kılan bir madde içeriyor. Bu da Başbakan Ali ez-Zeydi'nin silahsızlandırma hedefine ciddi bir darbe. Analistler, ABD'nin çekilmesinin Kürdistan Bölgesi'ni milislerin enerji tesislerine ve kamu binalarına yönelik saldırılarına daha açık bırakabileceği uyarısında bulunuyor. Silahların devlet dışı ellerde kalması Körfez ülkeleriyle güvenlik ilişkisini, Ceyhan hattından yapılan kuzey petrol ihracatını ve yabancı enerji yatırımlarının risk primini doğrudan etkiliyor.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
ABD'nin 30 Eylül'de Irak'tan çekilmesi, milislerin silahsızlandırılması için belirlenen aynı tarihte gerçekleşiyor; ancak Ketaib Hizbullah ve Nuceba'nın reddi ve taslak mutabakattaki 'varoluşsal tehdit' istisnası, silahların pratikte devlet dışı ellerde kalacağını gösteriyor. En olası seyir, Haşdi Şabi'ye kâğıt üzerinde bir entegrasyon ve 2028'e uzanan bir izleme süreci; ABD caydırıcılığının çekilmesi ise Kürdistan Bölgesi'ndeki enerji tesislerini saldırılara daha açık bırakıyor.
Olası etkiler
- Kuzey Irak petrolü ve Ceyhan hattıOlumsuzOrta vade
Milislerin Kürdistan Bölgesi'ndeki enerji tesislerine saldırı riski, Ceyhan hattından yapılan kuzey petrol ihracatını ve Türkiye'nin enerji transit gelirlerini doğrudan tehdit ediyor; yabancı enerji yatırımlarının risk primi yükseliyor.
- Türkiye sınır güvenliğiOlumsuzOrta vade
Milislerin PKK üslerinin çıkarılmasını şart koşması, PKK meselesini Irak'taki silahsızlandırma pazarlığının parçası hâline getiriyor; ABD çekilmesiyle oluşan boşluk Türkiye'nin kuzey Irak'taki güvenlik hesaplarını karmaşıklaştırıyor.
- Irak devlet otoritesiOlumsuzKısa vade
Silah teslimini reddeden gruplar ve taslaktaki geçersizlik maddesi, Başbakan ez-Zeydi'nin silahsızlandırma hedefini zayıflatarak merkezi hükümetin güç kullanma tekelini sorgulatıyor.
İhtimaller
- 1Kâğıt üzerinde entegrasyon%60
Taslak mutabakat benimsenir; savaşçılar 31 Aralık 2026'ya kadar Haşdi Şabi'ye katılır ancak ağır silahlar ve komuta yapıları fiilen korunur, düşük yoğunluklu risk sürer.
İzlenecek: Taslak mutabakatın imzalanması, silah teslim envanterine ilişkin açıklamalar ve Haşdi Şabi kadrolarındaki değişiklikler
- 2Güvenlik boşluğu ve saldırılar%35
ABD çekilmesinin ardından milisler Kürdistan Bölgesi'ndeki enerji tesislerine ve kamu binalarına saldırıları artırır; kuzey petrol ihracatı aksar.
İzlenecek: Erbil ve Süleymaniye çevresindeki enerji tesislerine İHA veya roket saldırısı bildirimleri ve Ceyhan hattı akışında kesinti
- 3Gerçek silahsızlanma%5
Bölgesel ve İran kaynaklı baskıyla gruplar ağır silahlarını devlete teslim etmeye başlar; merkezi hükümetin otoritesi güçlenir.
İzlenecek: Ketaib Hizbullah veya Nuceba'nın doğrulanmış silah teslimi ve bağımsız izleme raporları
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.