YüksekI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar3 Kasım 2026, Salı
Hürmüz'den yalnızca üç gemi geçti, İran kara listeyi ikiye katladı
Windward'a göre Hürmüz'den 3 Kasım'da 3 gemi geçti, bir gün önce 7 gemi geçmişti. İran'ın Basra Körfezi Boğaz İdaresi 2 Kasım'da uyumsuz gemi listesini 240'a çıkardı; listeye Kuveyt, Suudi, BAE ve Katar devlet filolarından 72 gemi girdi.
Windward'ın AIS ve uydu verisine göre Hürmüz Boğazı'ndan 3 Kasım'da 3 gemi geçti; 1'i girişte, 2'si çıkıştaydı. 2 Kasım'da bu sayı 7'ydi. Çıkış yapan 2 gemiden biri AIS sinyali açık bir ürün tankeri, diğeri sinyali kapalı bir yük gemisiydi. Insurance Business'ın aktardığı verilere göre savaştan önce boğazdan günde yaklaşık 135 gemi geçiyordu.
Basra Körfezi Boğaz İdaresi (PGSA), yani İran'ın geçişleri kendi onayına bağlayan kurumu, 2 Kasım'da listesini 125'ten 240 gemiye çıkardı. Maritime Executive'in aktardığı Orbital analizine göre güncellemede 114 gemi eklendi; Windward ise 115 ekleme sayıyor. Listedeki 240 geminin 118'i ham petrol tankeri. Kuwait Oil Tanker Company, Bahri, ADNOC, Nakilat ve QatarEnergy gibi Körfez devlet operatörleri listede toplam 72 gemiyle yer alıyor.
PGSA listedeki 240 gemiye geçiş kısıtı, para cezası, alıkoyma ya da el koyma uygulayacağını açıkladı. Kurum, listedeki 240 gemiden biriyle gemiden gemiye aktarma yapan gemilerin de listeye ekleneceğini söyledi. Windward'a göre 115 eklemenin 82'si daha önce listelenen bir gemiyle aynı sahip, işletmeci ya da yöneticiyi paylaşıyor; Windward bunu listenin tek tek gemiden filolara kaydığı şeklinde okuyor.
Sigorta tarafında kapı hâlâ dar: Insurance Business'a göre brokerlar ekim başında savaş primini gövde değerinin %6–10'u olarak fiyatlıyordu, savaş öncesinde oran %0,25'ti. Listeye giren bir geminin PGSA el koymasına karşı mevcut savaş riski teminatıyla korunup korunmadığı 4 Kasım itibarıyla doğrulanamadı.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Kayıtlı geçiş sayısı günde 3–7 gemiye inerken İran'ın listesi tek tek gemilerden bütün filolara uzanıyor. Körfez devlet operatörlerinin 72 gemiyle listeye girmesi, ihracatın AIS kapalı geçişe ve açık denizde aktarmaya daha fazla yüklenmesi demek. Liste aktarmayı devralan yabancı tankerlere uzanırsa bu koridor da daralır.
Olası etkiler
- Tanker navlunu ve sigortaOlumsuzKısa vade
Listedeki gemilerle aktarma yapan gemiler de listeleneceği için risk aktarma zincirindeki yabancı tankere geçer; savaş primi %6–10 bandından inmez.
- Körfez ihracat ölçümüBelirsizOrta vade
AIS sayacı akışı küçük gösterdikçe ihracat verisi uydu ve kargo takibine bağlı kalır ve aylık rakamlar revizyona açık olur.
- Türkiye enerji faturasıOlumsuzOrta vade
Körfez çıkışlı teslimatın sigorta maliyeti yüksek kaldıkça Brent'teki düşüş ithalat faturasına gecikmeyle yansır.
İhtimaller
- 1Liste büyür, sayaç düşük kalır%55
PGSA yeni saldırıların ardından listeyi filo bazında genişletir; kayıtlı geçiş günde 10'un altında kalır.
İzlenecek: PGSA'nın bir sonraki liste güncellemesi ve Windward günlük geçiş sayısı
- 2Anlaşmayla liste askıya alınır%30
ABD–İran ara anlaşması ablukayı ve listeyi gevşetir, kayıtlı tonaj yavaş döner.
İzlenecek: Abluka ve PGSA listesine dair resmî açıklama
- 3Listedeki gemiye el konur%15
PGSA listedeki bir gemiye el koyar ya da aktarma yapan bir tankeri durdurur, karanlık koridor daralır.
İzlenecek: UKMTO ve JMIC alıkoyma bildirimleri
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Hürmüz geçişi (3 Kas)▼ 3 gemi
- PGSA kara listesi▼ 240 gemi
- Listedeki devlet gemisi▼ 72