DüşükIV Makro Politika ve Borç Piyasaları22 Eylül 2026, Salı
Tüketici güven endeksi Eylül'de 91,9'a çıkarak Temmuz 2018'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı
TÜİK–TCMB anketinde endeks Ağustos'taki 90,8'den %1,3 artışla 91,9'a yükseldi; 100 eşiğinin altında kalmayı sürdürdü ve mevcut maddi durum alt endeksi 75,3'e geriledi.
TÜİK ile TCMB iş birliğinde yürütülen Tüketici Eğilim Anketi'nin Eylül 2026 sonucuna göre tüketici güven endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,3 artarak 90,8'den 91,9'a çıktı. Bu düzey Temmuz 2018'den bu yana en yüksek değer; Temmuz 2018'de endeks 92,9 idi. Endeks 100 eşiğinin altında kaldığı için tüketici tarafındaki genel görüntü hâlâ kötümser kabul ediliyor.
Alt endekslerde tablo ikiye ayrılıyor. Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi yüzde 0,1 azalarak 75,4'ten 75,3'e geriledi; buna karşılık gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi yüzde 0,6 artışla 93,1'den 93,7'ye, genel ekonomik durum beklentisi yüzde 0,5 artışla 89,4'ten 89,8'e çıktı. En güçlü hareket, yüzde 3,6 artışla 105,1'den 108,8'e yükselen dayanıklı tüketim malı harcama düşüncesi endeksinde görüldü; bu kalem 100 eşiğinin üzerinde olan tek alt endeks.
Üretici tarafında tablo daha yatay. TCMB'nin 21 Eylül'de yayımladığı veriye göre mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi 0,1 puan artışla 102,5 olurken, arındırılmamış endeks Ağustos'taki 102,8'den 0,8 puan gerileyerek 102,0'ye indi ve son beş ayın en düşük seviyesine geldi. İmalat sanayiinde mevsimsellikten arındırılmış kapasite kullanım oranı 0,6 puan artışla yüzde 74,1, arındırılmamış oran 0,7 puan artışla yüzde 74,2 oldu ve iki aylık düşüşün ardından toparlandı. Endeksi aşağı çeken kalemler gelecek üç aydaki ihracat sipariş beklentisi, mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması ve üretim hacmi beklentisi oldu.
Talay değerlendirmesi
Sonuç
Tüketici güveninin 91,9 ile sekiz yılın zirvesine çıkması manşet olarak olumlu, ancak içerik zayıf: mevcut maddi durum 75,3'e gerilerken artış tamamen 12 aylık beklenti ve 108,8'e çıkan dayanıklı tüketim harcama düşüncesinden geliyor. Bu bileşim, hanelerin bugünkü gelirinden değil, kur ve enflasyon beklentisinden dolayı öne çekilmiş harcama eğilimini yansıtabilir. Üretici tarafında arındırılmamış reel kesim endeksinin 102,0'ye inmesi, talep ile arz görünümünün ayrıştığını gösteriyor.
Olası etkiler
- Hane halkı harcamasıBelirsizKısa vade
Dayanıklı tüketim harcama düşüncesinin 105,1'den 108,8'e çıkması, doların 48,82 TL ile rekor tazelediği bir haftada öne çekilen alım davranışına işaret ediyor; bu kısa vadede satışları destekler ama talep enflasyonunu besler.
- İmalat sanayiiBelirsizOrta vade
Kapasite kullanım oranının yüzde 74,1'e çıkması iki aylık düşüşün ardından toparlanma demek; ancak ihracat sipariş beklentisi ve sabit sermaye yatırımı kalemlerinin endeksi aşağı çekmesi, toparlanmanın sürdürülebilirliğini zayıflatıyor.
- Para politikasıOlumluOrta vade
Güven verilerinin 100 eşiğinin altında kalması ve mevcut maddi durumun 75,3'e gerilemesi, iç talebin aşırı ısınmadığını gösteriyor; bu TCMB için faizi yüzde 37'de tutmayı kolaylaştıran bir sinyal.
İhtimaller
- 1Yatay ve hafif yükseliş sürer%55
Tüketici güveni 90–95 bandında kalır, 100 eşiğini aşmaz; reel kesim endeksi 102 civarında yatay seyreder.
İzlenecek: Ekim tüketici güven endeksinin 91,9 üzerinde kalıp kalmadığı ve mevcut maddi durum alt endeksinin 75 seviyesi.
- 2Kur şoku güveni geri çevirir%30
Dolardaki rekor serisi sürer, beklenti endeksleri geriler ve tüketici güveni tekrar 90'ın altına iner.
İzlenecek: Dolar/TL'nin 49–50 bandına çıkması ve gelecek 12 ay genel ekonomik durum beklentisinin 89,8'in altına inmesi.
- 3Belirgin iyileşme%15
Enflasyon beklentileri gerileyip kur sakinleşir; tüketici güveni 2018 sonrası ilk kez 95'i aşar ve kapasite kullanımı yüzde 75'in üzerine çıkar.
İzlenecek: Kapasite kullanım oranının yüzde 75'i aşması ve reel kesim arındırılmamış endeksinin 103'ün üzerine dönmesi.
Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.
Piyasa tepkisi
Etkilenen göstergeler
- Tüketici güven endeksi▲ 91,9
- Dayanıklı tüketim endeksi▲ 108,8
- Reel kesim güven endeksi▼ 102,0
- Kapasite kullanım oranı▲ %74,1