YüksekI Jeo-Ekonomi ve Darboğazlar16 Eylül 2026, Çarşamba

Rusya dizel ihracat yasağını 31 Ekim'e uzattı: 6 büyük rafineriden 3'ü kesintide, ihracat 1 milyon tonun altında

30 Eylül'de dolacak dizel ihracat yasağı tüm üreticiler için 31 Ekim'e uzatıldı. Gerekçe, ertelenen rafineri bakımları ve kış öncesi stok tazelemesi; arka planda Ukrayna İHA saldırılarıyla devre dışı kalan rafineri kapasitesi var.

Hydrocarbon Processing'in aktardığına göre karar, Rusya'nın petrol dosyasından sorumlu Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak başkanlığındaki toplantıda alındı; Novak'ın ofisi yorum talebine yanıt vermedi ve hükümet uzatmayı resmen duyurmadı. Aynı habere göre Rusya'nın altı büyük dizel üreticisi rafinerisinden üçü, İHA saldırılarının verdiği hasar nedeniyle eylül ayında üretimi ciddi biçimde kıstı veya tamamen durdurdu. Yasak temmuzda yalnızca tüccarları ve küçük rafinerileri kapsarken şimdi tüm üreticileri kapsıyor.

OilPrice'ın 16 Eylül tarihli haberinde rafineri durumu tek tek veriliyor: Kirişi tamamen devre dışı, Volgograd ve NORSI yaklaşık %25 kapasiteyle çalışıyor, Taneco pazar günü vurulmuş durumda. Bu üç tesis Rusya'nın dizel üretiminin kabaca yarısına karşılık geliyor. Fiyat tarafında eylül başında Sankt-Peterburg emtia borsasında dizel tonu 70.546 rubleye, 7 Eylül'de pompa fiyatı litre başına 88,44 rubleye çıktı; yıl başından bu yana artış %18,4.

İhracat tarafında kayıp somut: dizel ihracatı haziranda 1 milyon metrik tonun altına indi; bir yıl önce aylık yaklaşık 2,5 milyon tondu. OilPrice'a göre Türkiye ve Brezilya, önceki kargo tahsislerinin en az %50'sini kaybetti. Bu iki ülke Rus dizelinin en büyük alıcıları arasında yer aldığından, kısıtın birinci dereceden etkisi Akdeniz ve Atlantik ürün akışlarında görülüyor.

Talay değerlendirmesi

Sonuç

Yasağın tüm üreticilere yayılması ve süresinin uzatılması, Moskova'nın iç piyasadaki açığı ihracatı kısarak kapatmaktan başka aracı kalmadığını gösteriyor. Dizel ihracatının bir yılda 2,5 milyon tondan 1 milyon tonun altına inmesi, bunun geçici bir ayar değil kapasite kaybı olduğunu işaret ediyor. En olası yön, rafineri onarımları tamamlanana kadar kısıtın kış boyunca sürmesi.

Olası etkiler

Türkiye akaryakıt tedarikiOlumsuzKısa vade
Önceki kargo tahsisinin en az %50'sini kaybeden Türkiye, aradaki farkı alternatif kaynaklardan daha yüksek navlun ve prim ödeyerek kapatmak zorunda kalır.
Rusya iç fiyatlarıOlumsuzKısa vade
Borsada ton başına 70.546 ruble ve pompada 88,44 ruble seviyeleri, yıl içi %18,4'lük artışla birlikte hane halkı ve nakliye maliyetlerine doğrudan yansıyor.
Küresel orta distilat dengesiOlumsuzOrta vade
Rusya'nın altı büyük dizel rafinerisinden üçünün kısıntıda olması, kış ısınma sezonuna girilirken ürün stoklarının tampon kabiliyetini azaltıyor.

İhtimaller

1
Kış boyunca uzatma%55
Yasak ekimde bitmez, kasım ve sonrası için yeniden uzatılır; rafineri onarımları tamamlanmadıkça kısıt kalıcılaşır.
İzlenecek: Kasım başında hükümetten yeni bir uzatma kararı veya Novak toplantısı çıktısı.
2
Kısmi gevşetme%30
Onarılan rafineriler devreye girdikçe kısıt üretici bazında gevşetilir, ihracat kademeli olarak toparlanır.
İzlenecek: Kirişi, Volgograd veya NORSI'de kapasitenin normale döndüğüne dair doğrulanmış bildirim.
3
Tam yasak ve benzine genişleme%15
Yeni saldırılarla kayıp büyür, kısıt jet yakıtı ve diğer ürünleri de kapsayacak biçimde sertleşir.
İzlenecek: Rusya hükümetinin dizel dışındaki ürünlere yeni ihracat yasağı getirmesi.

Olasılıklar kaynaklara dayanan kalibre yargıdır, ölçüm değildir; yeni bilgiyle güncellenir. Yatırım tavsiyesi değildir.

Piyasa tepkisi

Etkilenen göstergeler

Akdeniz dizel arzı▼ daralma
Brent▲ destekleyici
Türkiye dizel ithalatı▼ kargo kaybı

Tarihsel bağlam