İçeriğe geç
Transneft’e ait Voznesenka petrol pompa istasyonunun ana kapısı; bayraklar, dikenli tel çit ve mavi çatılı bina

VI Enerji Politiği ve Arz Güvenliği·Derin analiz·Avrasya

Ukrayna taşma vanasını hedefliyor, Rus ihracatının sınırı artık boru ağı

Rafineri kaybı günde 1,5–2,2 milyon varil, limanlar bunun ancak bir kısmını aldı. Kaleykino saldırısı, fazlayı limana taşıyan pompa ağını hedefe koydu.

Enerji ve Deniz Yolları Masası · 20 Kasım 2026 · 11 dk okuma · 18 kaynak

Talay Insight Analiz MasasıYZ destekli analiz, editör kontrolünden geçmiştirSorumlu yayıncı: Lu Apps LLCDoğruluk karnesiDüzeltme talebi

Transneft’in Krasnoyarsk bölgesindeki Voznesenka petrol pompa istasyonu, 22 Mayıs 2018 — arşiv fotoğrafı, temsilîFotoğraf: Мельников / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · boyutlandırıldı · Kaynak

Önemi

Gürültü, rafinerilerin %45'inin gittiği manşeti; kasım ortalaması eylül-ekime göre yalnız %5–10 aşağıda. Sinyal: işlenemeyen ham ihracata taştı, ama taşma vanası olan Transneft ağı şimdi hedefte. Şubattaki tek düğüm saldırısı alımı günde 250 bin varil kesmişti. OPEC+ efektif yedek kapasitesi günde 0,27 milyon varilken böyle bir kesinti tamponla karşılanamaz.

Etkiler

  • Rus deniz yolu ham ihracatı dört haftalık ortalamada günde 3,9 milyon varile çıktı; artış rafineri kaybının yalnız 350–950 bin varilini karşılıyor.
  • Kaleykino'nun Şubat emsalinde Transneft sisteme ham alımını günde yaklaşık 250 bin varil kesti; yeni saldırının akış etkisi 20 Kasım itibarıyla doğrulanamadı.
  • OPEC+ efektif yedek kapasitesi günde 0,27 milyon varil; Rus hamında ikinci bir kesinti Hürmüz çıkışı kapalıyken Körfez'den karşılanamaz.

Gürültü

Rus rafineri kapasitesinin yarısına yakını yok oldu ve arz şoku başladı.

Sinyal

Rafineri kaybını emen taşma vanası, yani boru ağı, artık hedefte.

Sinyal ve Gürültü ›

Ukrayna taşma vanasını hedefliyor, Rus ihracatının sınırı artık boru ağı haritası

Gürültü rafineri yüzdesi, sinyal vananın kendisi

Piyasanın konuştuğu rakam %45. Reuters'ın 18 Kasım'da aktardığı iki sektör kaynağına göre Rus rafinerilerinin günlük işleme hacmi 700 bin tondan yaklaşık 400 bin tona indi. 35 büyük rafineriden 15'i aksadı ya da durdu. Bu bir anlık hacim, kalıcı kapasite kaybı değil. Aynı kaynaklara göre kasım ortalaması hâlâ günde 500 bin tonun üzerinde. Eylül ve ekime göre fark yalnız %5–10.

Sinyal başka yerde duruyor. 19 Kasım raporumuz işlenemeyen hamın limana aktığını ve açığın motorinde kaldığını yazdı. O zincirde bir halka sabit kabul edilmişti: hamı limana taşıyan boru ağı. Ukrayna 18–19 Kasım gecesi tam bu halkayı vurdu. Tataristan'daki Kaleykino pompa istasyonu Batı Sibirya ve Volga hamını karıştırıyor. Sonra Druzhba dahil Transneft ağına dağıtıyor. Rafineri kapandıkça ihracata yönelen varil bu düğümden geçiyor.

Bu raporun sorusu dar. Rafineri kaybını emen vana ne kadar daha açılabilir? Vana kapanırsa ham ihracatı da düşer mi? Cevap Transneft'in yedek kapasitesinde ve batı limanlarının doluluğunda yatıyor. Olay Kaleykino; kısıt, boru ağının taşıma payı.

1 · Kısıt rafineriden boruya kayıyor

Hedef listesi aylardır genişliyor. Ukrayna 7 Ekim'de Samara'daki Urals harmanlama istasyonunu vurdu; Kyiv Post'a göre 4 adet 50 bin tonluk tank yok oldu. Aynı istasyon 10 Ekim'de ikinci kez hedef alındı. Samara, farklı kükürtlü akışları ihraç kalitesi Urals'a çeviren düğüm. Kaleykino ise bu akışları ağa basan bir önceki halka.

Kaleykino'nun emsali var. Reuters'a göre istasyon 23 Şubat'ta da vuruldu. Transneft o saldırıdan sonra sisteme ham alımını günde yaklaşık 250 bin varil kesti. O gece 50 bin tonluk iki depolama tankı yandı. Druzhba hattı normalde günde yaklaşık 2 milyon varil taşıyor ve ocak sonundan beri kapalı. Bu kez Tataristan yönetimi tanklara saldırıyı doğruladı, büyük yangının önlendiğini söyledi. Hasar ve akış etkisi 20 Kasım itibarıyla doğrulanamadı.

Baltık tarafında kırılganlık bir kez görüldü. Bloomberg verisine göre Primorsk'ta ekim ortasında yaklaşık 3 günlük yükleme boşluğu oluştu. Haftalık deniz yolu ihracatı günde 3,13 milyon varile, marttan beri en düşüğe indi. Neden limanda ya da besleyen hatta teknik çalışma olarak gösterildi; resmî doğrulama gelmedi. 3 günlük bir duruş haftalık ihracatı günde 390 bin varil düşürdü. Boru ya da liman halkası kısa süre aksasa bile hacim hemen düşüyor.

2 · Taşma vanası ne kadar açık

Önce taşmanın boyutu. Ton başına 7,33 varil alırsak 700 bin ton günde yaklaşık 5,13 milyon varile denk geliyor. 400 bin ton 2,93 milyon varil ediyor. Anlık kayıp böylece günde yaklaşık 2,2 milyon varil. Kasım ortalamasıyla hesaplarsak kayıp günde yaklaşık 1,47 milyon varile iniyor. Bu dönüşüm Talay hesabıdır, kaynak rakamı değil.

Limana giden pay bunun küçük kısmı. Bloomberg'e göre dört haftalık deniz yolu ihracatı 25 Ekim'de günde 3,55 milyon varildi. 15 Kasım'da 3,9 milyon varile çıktı. Artış günde yaklaşık 350 bin varil. Tek haftalık sıçrama günde 950 bin varil oldu ve 4,32 milyona ulaştı. Kalan varilin depoya mı gittiği, kuyuda mı bırakıldığı bu kaynaklardan doğrulanamadı.

Vananın ucu dar. Bloomberg Ekim 2025'te Primorsk ve Novorossiysk'in üst sınıra yakın çalıştığını yazmıştı. Üç batı limanının toplam boş kapasitesini günde 165–265 bin varil tahmin etmişti. Bu tahmin bir yıllık, eskimiş veridir. Bugünkü dolulukla ilgili güncel bir sayı yok. Moskova eylülden beri bütün Kazak hamını Novorossiysk'ten geçiriyor. Bloomberg'e göre amaç Ust-Luga'da Rus varillerine yer açmak.

Güney ucu tıkanıyor. Reuters 27 Ekim'de Novorossiysk'te yükleme gecikmesini yaklaşık üç hafta olarak verdi. The Moscow Times'ın aktardığı Argus verisine göre Novorossiysk ihracatı kasım başında günde 762 bin varilde yatay kaldı. Baltık limanları günde yaklaşık 1,5 milyon varil yükledi. Kerç'te 19 Kasım uydu görüntüsü boğazda hiç gemi göstermedi. Çöken köprü kemeri tek derin geçit olan Kerç-Yenikale Kanalı'nı kapatıyor. Azak'tan çıkan yük de Novorossiysk'e yığılıyor.

3 · Eşik, ihracatın da düştüğü nokta

Kısıtın kaydığı yer bu hesapta görünüyor. Rafineri kaybı günde 1,5–2,2 milyon varil. Limanlar bunun 350 bin ila 950 bin varilini aldı. Boru ağı bu farkı taşıyamazsa Transneft üreticiden alımı keser. Şubat emsalinde tek düğüm kaybı günde 250 bin varillik kesinti doğurdu. O noktada Rusya ilk kez ürün ve hamda aynı anda sıkışır.

Üretim tarafında da tampon ince. UEA'ya göre Rusya eylülde günde 8,43 milyon varil ham üretti. Sürdürülebilir kapasitesi 9,30, OPEC+ hedefi 9,95 milyon varil. OPEC'in ikincil kaynakları aynı ay için 8,64 milyon varil veriyor. İki rakam arasında 210 bin varillik fark var; hangisinin doğru olduğu doğrulanamadı. Moskova 1 Kasım'da aralık hedefini 9,949 milyon varilde tuttu. Kota bağlayıcı değil; bağlayıcı olan çıkış yolu.

Fiyat bu riski henüz taşımıyor. ICE Brent vadeli 19 Kasım'da 91,98 dolarda kapandı. Urals iskontosu 13 Kasım'da Nisan 2023'ten beri en geniş düzeydeydi. Bloomberg'e göre dört haftalık ihracat değeri haftada 2,45 milyar dolarla yedi haftanın dibinde. Rusya daha çok varil satıyor, daha az kazanıyor. Piyasa Rus hamını fazla arz olarak fiyatlıyor, kesinti adayı olarak değil.

Yedek kapasite bu okumayı riskli kılıyor. UEA eylülde OPEC+ efektif yedek kapasitesini günde yalnız 0,27 milyon varil olarak verdi. Suudi Arabistan'ın sürdürülebilir kapasitesi 12,11, eylül üretimi 8,30 milyon varildi. Aradaki boşluk kâğıtta büyük, ama Hürmüz çıkışı açılmadıkça fiziksel arza dönmüyor. UEA'ya göre küresel gözlenen stoklar eylül sonunda savaş öncesinin 509 milyon varil altında. Rus hamında günde 250 bin varillik bir kesinti bu tamponla karşılanamaz.

Avrupa'nın öbür enerji tamponu da zayıf. GIE AGSI+ verisine göre AB gaz depoları 17 Kasım'da %69,95 doluydu. Bu oran 2011–2025 döneminde aynı günün en düşüğü olan %73,09'un altında. Gaz ve petrol ayrı piyasalar, ama Avrupa kışa iki ince tamponla giriyor.

4 · İkinci tur etkiler ve Türkiye

Zincir üç halkada işliyor. İlk halkada bir pompa düğümü haftalarca aksar ve Transneft alımı keser. İkinci halkada batı limanlarına giden akış düşer. Bloomberg'in dört haftalık ortalaması günde 3,5 milyon varilin altına iner. Üçüncü halkada Urals iskontosu daralır ve Karadeniz'den çıkan tanker sayısı azalır.

Türkiye bu zincirde iki yerden açık. Bloomberg'e göre Türkiye ekimde günde yaklaşık 80 bin varil Rus hamı aldı. Novorossiysk'ten çıkan her tanker İstanbul ve Çanakkale boğazlarından geçiyor. Novorossiysk'te akış düşerse boğaz geçişleri azalır ve Türk rafinerileri daha pahalı hama yönelir. 19 Kasım raporundaki motorin açığı ürün tarafındaydı. Bu zincir aynı baskıyı ham tarafına taşır.

5 · Olasılıklar ve çürütücü

En olası yol sınırlı aksama. Kaleykino haftalar içinde onarılır, ham ihracatı yüksek kalır; bu yola %50 veriyoruz. Ukrayna pompa ve liman düğümlerini sistematik vurursa ihracat da düşer; olasılık %30. Taraflar bir enerji ateşkesine yanaşır ya da saldırılar etkisiz kalırsa kısıt rafineride geri döner; olasılık %20.

Tezi çürütecek gelişme somut. Kaleykino'dan sonraki iki haftada Bloomberg'in dört haftalık Rus deniz yolu ihracatı günde 3,9 milyon varil ya da üzerinde kalabilir. Transneft de alım kesintisi açıklamayabilir. İkisi birlikte olursa ağın yedekliliği saldırıyı emiyor demektir. O zaman kısıtın boruya kaydığı okuması çürür. İlk kontrol noktası 24 Kasım'da yayımlanması beklenen haftalık seri.

Olasılıklar

Senaryolar

SenaryoOlasılıkTetikleyiciPiyasa etkisi
H1Boru kısa aksar, ham yüksek kalır%50Kaleykino haftalar içinde onarılır; Transneft alım kesintisi açıklamaz ve dört haftalık ihracat günde 3,9 milyon varil civarında kalır.Kısıt rafineride kalır; işlenemeyen ham limana akmayı sürdürür, Urals iskontosu geniş seyreder.
H2Sistematik boru ve liman kampanyası%30Ukrayna yeni pompa istasyonlarını ya da Primorsk, Ust-Luga veya Novorossiysk'i vurur; Transneft alımı günde 250 bin varili aşan ölçüde keser.Rusya hem ürün hem ham tarafında aynı anda sıkışır; deniz yolu ihracatı günde 3,5 milyon varilin altına iner.
H3Enerji ateşkesi ya da etkisiz saldırı%20Taraflar enerji altyapısına saldırıları fiilen durdurur ya da saldırılar akışı etkilemez; rafineri kullanımı toparlanır.Ham rafineriye geri döner, deniz yolu ihracatı ekim düzeyine iner; boru ağına baskı kalkar.

Modül A

Kısıt Matrisi

YAPISAL ORT. 4,3 · OPERASYONEL ORT. 2,3Yapısal kısıtlar baskın: sonuç, aktörlerin tercihlerinden çok bu sınırlarla belirlenir.

Yapısal kısıtlarkalıcı · iradeden bağımsız

  • Transneft düğümlerinin yedekliliği · Rusya

    5/5

    Kaleykino'nun Şubat'ta vurulması alımı günde yaklaşık 250 bin varil kesti; Druzhba ocak sonundan beri kapalı. Ağın kaç düğüm kaybını emebileceği açıklanmıyor.

  • Batı limanlarının boş kapasitesi · Rusya

    4/5

    Bloomberg Ekim 2025'te üç batı limanının boş kapasitesini günde 165–265 bin varil tahmin etti; Primorsk ve Novorossiysk üst sınıra yakındı. Güncel bir sayı yok.

  • OPEC+ efektif yedek kapasitesi · Suudi Arabistan

    4/5

    UEA eylülde OPEC+ efektif yedek kapasitesini günde 0,27 milyon varil verdi; Suudi kapasitesi Hürmüz çıkışı kapalıyken fiziksel arza dönmüyor.

  • Rafineri işleme kaybı · Ukrayna

    4/5

    Reuters'a göre işleme 700 bin tondan yaklaşık 400 bin tona indi; 35 büyük rafineriden 15'i aksadı. Kasım ortalaması 500 bin tonun üzerinde.

Operasyonel sürtünmegeçici · zamanla çözülür

  • Novorossiysk yükleme kuyruğu haftalar

    3/5

    Reuters 27 Ekim'de yükleme gecikmesini yaklaşık üç hafta verdi; eylülden beri bütün Kazak hamı da bu limandan geçiyor.

  • Kapalı Rus verisi haftalar

    2/5

    28 Eylül kararnamesi ihracat ve tanker verisinin açıklanmasını kısıtladı; akışı izlemek için tanker takibi tek kaynak kaldı.

  • Kerç-Yenikale Kanalı'nın kapanması aylar

    2/5

    TWZ'ye göre çöken köprü kemeri tek derin geçidi kapatıyor; 19 Kasım uydu görüntüsünde boğazda gemi görünmüyor.

Modül B

Sinyal ve Gürültü

SİNYAL %67 · GÜRÜLTÜ %33

Modül C

Varlık Sınıfı ve Pozisyonlama Çıkarımları

Varlık sınıfıMaruziyetAktarım kanalıH1H2H3BeklenenKanaatVadeİzlenecek
EmtiaHam petrol eğrisinin ön ucuBoru ağı kesintisinin Rus ham ihracatını da düşürmesi ve sınırlı OPEC+ tamponu−++−−0,10●●●0–3 ayBloomberg haftalık Rus ham ihracatı ve vadeli Brent'in 88–97 dolar bandı
EmtiaUrals–Brent farkıBatı limanlarına giden akışın daralmasıyla iskontonun kapanması−++++0,30●●●0–3 ayArgus Urals iskontosu ve Novorossiysk yükleme hacmi
Navlun ve sigortaKaradeniz ve Baltık ham tanker navlunuLiman yüklemelerinin düşmesi ya da kuyruğun uzaması+−−0,00●●●0–3 ayNovorossiysk gecikme süresi ve Türk Boğazları tanker geçişi
DövizPetrol ithalatçısı gelişen piyasa kurlarıHam fiyatı ve Urals iskontosu üzerinden enerji faturası+−−++0,10●●●3–12 ayEPDK aylık ham ithalatı köken dağılımı ve Brent
OynaklıkPetrol opsiyon oynaklığıBoru ve liman saldırılarında arzın birden fazla halkada kesilmesi0++−+0,40●●●0–3 ayHafta sonu gece saldırılarında yeni pompa istasyonu ya da liman hedefi

Okuma: ++ güçlü yapısal destek · + destek · 0 nötr · − baskı · −− güçlü baskı. “Beklenen”, senaryo olasılıklarıyla ağırlıklandırılmış yöndür. H1: Boru kısa aksar, ham yüksek kalır · H2: Sistematik boru ve liman kampanyası · H3: Enerji ateşkesi ya da etkisiz saldırı.

Varlık sınıfı düzeyinde, senaryoya koşullu genel analizdir. Belirli bir menkul kıymet, fiyat hedefi ya da işlem zamanlaması içermez; kişiye özel yatırım tavsiyesi değildir (6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu).

İkinci tur etkiler

Peki sonra ne olur?

Başlangıç

Ukrayna 18–19 Kasım gecesi Kaleykino pompa istasyonunu vurdu; bu düğüm, rafineri kaybı yüzünden ihracata yönelen Batı Sibirya ve Volga hamını Transneft ağına dağıtıyor.

  1. 1

    Boru ağı ve üretimgünler içinde

    Düğüm haftalarca aksarsa Transneft üreticilerden ham alımını keser; Şubat emsalinde kesinti günde yaklaşık 250 bin varildi. Rafineri kaybını emen vana daralır.

    İzlenecek: Transneft ya da Tataristan yönetiminin alım ve akış açıklaması; Rusya'nın aylık üretim verisi

  2. 2

    Deniz yolu ham ihracatıhaftalar içinde

    Boru ağından gelen akış azalınca Primorsk, Ust-Luga ve Novorossiysk yüklemeleri düşer; ham ihracatı ilk kez rafineri kaybıyla aynı anda geriler.

    İzlenecek: Bloomberg'in haftalık Rus ham ihracatı (24 Kasım ve 1 Aralık); dört haftalık ortalamanın 3,5 milyon varil altına inmesi

  3. 3

    Ham ithalatı ve boğaz geçişiaylar içinde

    Novorossiysk'ten çıkan tanker azalır, Urals iskontosu daralır; Türk rafinerileri günde yaklaşık 80 bin varillik Rus hamının yerine daha pahalı varil arar.

    İzlenecek: Türk Boğazları tanker geçiş sayısı; Argus Urals iskontosu; EPDK aylık ham ithalatı köken dağılımı

Zinciri kıran

Transneft akışı yedek hatlarla günler içinde döndürürse ya da taraflar fiilen uygulanan bir enerji ateşkesine yanaşırsa zincir ilk halkada durur. Hürmüz çıkışı açılırsa Körfez kapasitesi eksik Rus varilini karşılar.

Tetikleyiciler

İzlenecek eşikler

GöstergeEşikBugünAnlamı
Brent ham petrol (vadeli)> 97—Brent 97 doları aşarsa piyasa Rus hamını fazla arz değil kesinti adayı olarak fiyatlamaya başlamış olabilir; Transneft alım verisi kontrol edilmeli.
Brent ham petrol (vadeli)< 88—Brent 88 doların altına inerse boru ağı saldırıyı emiyor ve Rus varili fazla arz olarak kalıyor demektir; H1 ya da H3 güçlenir.
Türk Boğazları bekleme süresibelirgin düşüş—Türk Boğazları'nda tanker geçişi haftalarca düşerse Novorossiysk akışı daralmış olabilir; zincirin üçüncü halkası Türkiye'ye ulaşır.

Kaynaklar

  1. BusinessDay (Reuters) — Ukraine drone strikes wiped out 45% of Russia's oil refining in November
  2. Oilprice.com — Russian Crude Exports Hit Four-Month High
  3. Kyiv Independent — Ukrainian drones reportedly target oil hub in Russia's Tatarstan
  4. Kyiv Independent — Russia's Transneft cuts oil intake after drone strike on Druzhba pipeline hub (Şubat 2026)
  5. UNITED24 Media — 1,300 kilometers from Ukraine, a key Russian oil hub is burning again
  6. Ukrainska Pravda — Oil facility providing transit to Druzhba pipeline reportedly attacked in Tatarstan
  7. gCaptain (Bloomberg) — Russia ships less crude even as key Baltic port flows rebound
  8. Baird Maritime (Reuters) — Russian Baltic and Black Sea crude exports seen falling in November
  9. gCaptain (Bloomberg) — Russia's spare oil export capacity running out as drones hit refineries (Ekim 2025)
  10. The Moscow Times — Russian Oil Discounts Hit 3-Year High as Middle East Supplies Recover
  11. UEA — Oil Market Report, October 2026
  12. The National — Opec+ holds December oil output targets steady as Iran war disrupts supply
  13. Oilprice.com — Russia's Oil Export Revenue Slides as Production Declines
  14. Kyiv Post — Ukraine Hits Samara Oil Blending Hub in Second Precision Strike
  15. The War Zone — Impacts of latest Neptune missile strike on Kerch Bridge seen in satellite imagery
  16. Investing.com — Oil prices steady as supply surplus softens sentiment
  17. OilPriceAPI — Is Europe's gas storage really 75% full? It is lower, and a record low for the date
  18. UA.NEWS — Russia's seaborne oil exports hit lowest level since March
Paylaş

Kaynak ve doğrulama kuralları: metodoloji · Hata bildirimi: iletişim

İlgili raporlar